Benidorm

Een vissersdorp met een burcht dat in 70 jaar uitgroeide tot de stad met de meeste wolkenkrabbers per inwoner ter wereld.

Van vissersdorp tot verticale stad

ca. 3000 v.Chr.
Vishaken en netverzwaringen op de Tossal de la Cala laten zien: hier werd al in de nieuwe steentijd gevist.
2e–1e eeuw v.Chr.
Iberiërs vereren de godin Tanit; de Romeinen hebben op de Tossal de la Cala een versterkte handelspost.
711
De Moren komen. Tot de verovering door Jaime I rond 1245 drukken zij hun stempel op de streek. Uit die tijd stamt vermoedelijk ook de naam: “Beni-” betekent in het Arabisch “zonen van”.
1325
Op 8 mei stelt admiraal Bernat de Sarrià de stichtingsakte op, de Carta Pobla. Op de rots Canfali ontstaan een burcht en een dorp.
1448
Piraten overvallen het dorp en voeren de meeste inwoners weg als slaaf.
1812
Franse troepen bezetten de burcht, de Britse vloot schiet hem kapot. Nu ligt daar het uitkijkpunt Balcón del Mediterráneo.
19e eeuw
De tonijnvissers van Benidorm gelden als de beste van Spanje. Het dorp telt meer dan 230 boten en 70 kapiteins.
1893
De eerste advertentie voor badgasten verschijnt – in 1993 viert Benidorm “100 jaar toerisme”.
1952
De belangrijkste tonijnval sluit, de vangsten zijn te klein geworden.
1956
Onder burgemeester Pedro Zaragoza ontstaat het stedenbouwkundig plan: brede straten naar het strand, veel open ruimte rond elk gebouw.
1959
Het eerste songfestival van Benidorm, naar het voorbeeld van Sanremo.
1963
De hoogtebeperking verdwijnt. Frontalmar en Torre Coblanca worden de eerste torens.
jaren 60–70
Chartervluchten brengen Britten en Scandinaviërs, pakketreizen worden massabusiness.
1985
Torre Levante doorbreekt als eerste gebouw de grens van 100 meter.
2002
Het Gran Hotel Bali gaat open – met 186 meter het hoogste gebouw van Spanje.
2021
Intempo is na 14 jaar klaar en volgt het Bali op als hoogste gebouw.
2025
Benidorm viert 700 jaar Carta Pobla.
2028
De TM Tower moet met 230 meter het hoogste woongebouw van Europa worden.

Waarom zo hoog?

Benidorm had zoals de meeste kustplaatsen in de breedte kunnen groeien: rijen appartementenblokken, dicht op elkaar, kilometers lang. In plaats daarvan koos de stad in de jaren 50 voor het tegenovergestelde. Elk gebouw moet een groot deel van zijn perceel vrijhouden. Sinds 1963 mag het daarvoor de hoogte in.

Het resultaat: veel gasten op weinig oppervlak, korte afstanden naar het strand en vanaf bijna elk balkon zicht op zee. De stad prijst dit “verticale stadsmodel” nu zelf aan als ruimte- en energiebesparend. In de volksmond is Benidorm het “New York van de Middellandse Zee” of gewoon “BeniYork”.

Balcón del Mediterráneo met de blauwe koepel van de kerk op de rots van Canfali — Foto: Diego Delso · CC BY-SA 3.0

Waar Benidorm beroemd om is

Drie stranden met Blauwe Vlag – Levante, Poniente en Mal Pas – en meer dan 3.000 uur zon per jaar.
De meeste wolkenkrabbers per inwoner ter wereld en 33 gebouwen van meer dan 100 meter. Gemeten naar oppervlakte staat Benidorm volgens de Spaanstalige Wikipedia op de tweede plaats – alleen New York heeft meer wolkenkrabbers per vierkante kilometer.
Het songfestival van 1959 tot 2006, waar Raphael en Julio Iglesias beroemd werden. Sinds 2022 vindt hier het Benidorm Fest plaats, de Spaanse voorronde voor het Eurovisie Songfestival.
De Isla de Benidorm, het driehoekige eiland voor de baai. Volgens de legende sloeg een reus het met zijn zwaard uit de berg Puig Campana.
Pretparken zoals Terra Mítica, Aqualandia en Mundomar.
In 2018 kreeg Benidorm als eerste stad het Spaanse certificaat “Destino Turístico Inteligente” (slimme toeristische bestemming).

… en waar het berucht om is

De “British Strip” in Levante: Engelse pubs, full English breakfast, voetbal op grote schermen en cabaret tot drie uur 's nachts. Britten noemen Benidorm ook wel “Blackpool met zon”.
Vrijgezellenfeesten: volgens een Britse organisator is Benidorm de populairste bestemming op het Europese vasteland voor stag- en hen-party's.
De Fancy Dress Party in november: meer dan 35.000 Britten feesten verkleed op straat – naar eigen zeggen het grootste verkleedfeest van Europa.
De ITV-sitcom “Benidorm” (2007–2018) maakte het cliché van de goedkope pakketreis in Groot-Brittannië tot cult.
De reputatie als geboorteplaats van het massatoerisme met pakketreizen: chartervlucht, hotelkolos, zwembad, klaar.

Playa de Poniente in november 2021, op de achtergrond het Gran Hotel Bali — Foto: Axel Voigts

De bikini-anekdote

Begin jaren 50 stond burgemeester Pedro Zaragoza bikini's op het strand toe. Toen de kerk hem met excommunicatie dreigde, reed hij – zo gaat het verhaal – op een scooter zo'n 500 kilometer naar Madrid om Franco persoonlijk te overtuigen. En kwam terug met diens zegen. Het jaartal wordt nu eens als 1951, dan weer als 1959 opgegeven, en de Universiteit van Alicante spreekt zelf van een “mythe”. Toch wordt het verhaal tot op vandaag verteld.

Het eiland van Benidorm voor de kust — Foto: Diego Delso · CC BY-SA 3.0

Persoonlijkheden

Toen

Bernat de Sarrià: De admiraal stichtte Benidorm in 1325 met de Carta Pobla.
Pedro Zaragoza Orts (1922–2008): Burgemeester vanaf 1950 en vader van het toerisme. Hij drukte het stedenbouwkundig plan van 1956 door, richtte het songfestival op en maakte in heel Europa reclame: in Stockholmse warenhuizen deelde hij takjes amandelbloesem uit.
Juan Guardiola Gaya (1927–2005): De architect ontwierp meer dan 30 torens in Benidorm, waaronder Torre Coblanca, en bepaalde zo het vroege stadsbeeld.
Raphael en Julio Iglesias: Raphael won in 1962 op het songfestival maar liefst drie eerste prijzen. Julio Iglesias begon hier in 1968 met “La vida sigue igual” zijn wereldcarrière.
Sticky Vicky (1943–2023): De cabaretartieste trad van begin jaren 80 tot 2015 op in Benidorm, tot zes keer per avond, en werd een legende van de British Strip.
Pere Maria Orts i Bosch (1921–2015): De stadskroniekschrijver deed onderzoek naar de Carta Pobla en de geschiedenis van de plaats.

Nu

Joaquín Luis Pérez Crespo († 2026): De oprichter van het Gran Hotel Bali bouwde het destijds hoogste gebouw van Spanje zonder banklening.
Guillermo Amor: De in Benidorm geboren voetballer speelde tien jaar voor FC Barcelona en 37 keer voor Spanje. Het stadion draagt zijn naam.
De broers Martínez Munuera: Juan is scheidsrechter in de Spaanse eerste divisie en bij de FIFA, Miguel assistent-scheidsrechter. Beiden zijn in Benidorm geboren.
Johnny Vegas, Sheridan Smith en de cast van “Benidorm”: De ITV-serie maakte de acteurs in Groot-Brittannië tot sterren en Benidorm tot droombestemming.
Chanel: Zij won in 2022 het eerste Benidorm Fest en haalde op het Eurovisie Songfestival de derde plaats voor Spanje.

Julio Iglesias, 1970 — Foto: Eric Koch / Anefo (Nationaal Archief) · CC0 1.0

Een straat in Benidorm 's nachts met grote lichtringen boven de rijbaan — Foto: Axel Voigts

Cijfers en curiositeiten

Van zo'n 2.800 inwoners in 1950 naar meer dan 77.000 in 2025.
In 2024 kwamen er 2,8 miljoen gasten met 15,5 miljoen overnachtingen. In 2023 was ruim vier op de tien hotelgasten Brits.
Zo'n 97.000 gastenbedden – alleen Madrid en Barcelona hebben er in Spanje meer.
Het eiland wordt “Isla de los Periodistas” genoemd, omdat het op zoveel foto's te zien was. De visrechten wisselden vroeger dagelijks: op oneven dagen Benidorm, op even dagen Villajoyosa.
In 1986 bouwde Benidorm de eerste kunstmatige geiser van Spanje, tot 100 meter hoog. In 2014 werd hij uitgezet.
Meer dan 300 films spelen zich af in Benidorm.