Hotelgeschiedenis

1865 tot 1920

Postkoets, zeebad en zomerkamers

Hostal La Mayora

1865

Zeebad

1870 of later

De eerste gasten sliepen in herbergen. In 1865 ontstond het Hostal La Mayora aan de Passeig de la Carretera, hoek Calle La Palma, bij de halte van de postkoets, waar verse paarden werden ingespannen. Aan het begin van de Playa de Levante dreef Francisco Ronda y Galindo een zeebad, volgens de folder de “Baños de Mar de la Virgen del Sufragio”, met gescheiden afdelingen voor mannen en vrouwen.

Wanneer het openging, is omstreden: de lokale historicus Juan Díaz noemt 1870, de ongedateerde reclamefolder wordt gedateerd op rond 1880 of op 1893. Omdat er nauwelijks gastenbedden waren, verhuurden veel families 's zomers hun huis. In juni 1920 bezette een Duits reisgezelschap in één klap alle bedden van het dorp, ook die in La Mayora.

Bronnen: Histobenidorm (F. Amillo Alegre), 2018 · Astrolabio (J. Díaz Ortuño), 2013

1926 tot 1931

Een steward bouwt het eerste hotel

Oprichter

Pedro Cortés Barceló

Opening

1926, 1929 of 1931

Kamers

zo'n 40

Pedro Cortés Barceló voer zo'n twintig jaar als steward voor rederij Navieras Bilbaínas. Met zijn spaargeld en met hulp van zijn vrouw Angelina bouwde hij op de eerste rij aan de Playa de Levante een hotel en noemde het naar zijn werkgever: Hotel Bilbaíno. Het geldt als het eerste hotel van Benidorm. Nog altijd komen veel vaste gasten uit Baskenland, sommige families al in de vierde generatie.

Het oprichtingsjaar is omstreden. Het hotel zelf en de lokale krant Calvari noemen 1926, de krant Información 1929, de hotelcatalogus van het stadsarchief 1931. Begin jaren 60 was het Bilbaíno alleen van juli tot september open. Het is nog steeds in bedrijf, met zo'n 40 kamers.

Bronnen: Calvari, 2022 · Histobenidorm (F. Amillo Alegre), 2016 · Juan-José Chiner Vives (red.), Los hoteles del paraíso 1954–1964, 2005

1934

Een marconist geeft de naam

Bouwheer

Miguel Barceló Martínez

Verdiepingen

2, vanaf 1949 3

Ook Hotel Marconi werd gebouwd door een zeeman. Miguel Barceló Martínez was marconist geweest bij de Compañía Transatlántica en noemde zijn huis naar de Marconi-zenders waarmee de grote schepen toen waren uitgerust. Het verrees in 1934 aan de Playa de Poniente, aan het andere eind van het dorp, met twee verdiepingen en maar een paar kamers.

In 1949 werd het verbouwd en kreeg het een derde verdieping. Volgens Histobenidorm was het Marconi het derde hotel van Benidorm; de hotelcatalogus van het stadsarchief noemt tussen Bilbaíno en Marconi nog Hotel Levante (1933). Vanaf het Marconi was het ver lopen naar het dorp, en het strand was er lastiger te bereiken dan in Levante.

Bronnen: Histobenidorm (F. Amillo Alegre), 2016 · Juan-José Chiner Vives (red.), Los hoteles del paraíso 1954–1964, 2005

1952 tot 1958

Zeven hotels en vier pensions

Rond 1952 (volgens Histobenidorm)

7 hotels, 4 pensions

Grootste hotel rond 1960

Avenida, 122 kamers

Rond 1952 wilde de gemeente volgens de lokale blog Histobenidorm weten wie ook in de winter open zou gaan. Gevraagd werden zeven hotels en vier pensions; onder de hotels waren Villa Marconi, Miramar, Planesia, Bilbaíno, L'Illa, La Mayora en Costablanca. Daarna kwamen er bijna elk jaar nieuwe hotels bij, volgens de hotelcatalogus van het stadsarchief onder meer Avenida in 1954, Les Dunes in 1955, Europa in 1956, Áncora en Brisa in 1957.

De catalogus dateert Costablanca en L'Illa op 1953 en wijst er zelf op dat archiefdata ook vergunningsjaren kunnen zijn. Het grootste hotel was rond 1960 Hotel Avenida van Francisco Climent Pallarés, met 122 kamers. Hotel Europa in de Rincón de Loix was volgens zijn folder van een Duits bedrijf.

Bronnen: Histobenidorm (F. Amillo Alegre), 2023 · Juan-José Chiner Vives (red.), Los hoteles del paraíso 1954–1964, 2005

1952 tot 1961

Van chalet tot hotel op de rots

Planesia II

geopend 9 juli 1960

Kamers

39

Nu

Villa Venecia

Rond 1918–1920 liet Miguel Payá Pérez op de Canfali-rots een chalet van drie verdiepingen bouwen. Vanaf februari 1952 stond het ingeschreven als pension, uitgebaat door Vicente Alemany Martínez onder de naam Planesia. In 1958 werden verbouwingsplannen gemaakt voor de eigenaar, Manuel Fuster.

Alemany bouwde aan de Plaça de Sant Jaume een tweede Planesia, ontworpen door Vicente Vives Llorca: 39 kamers, begroot op 2,1 miljoen peseta. Het ging open op 9 juli 1960, drie dagen voordat de vergunning er was; de stad rekende daarvoor dubbele leges. Een latere folder vergeleek het uitzicht vanuit de eetzaal, die boven de kliffen hing, met een tocht op een schip. Het oude huis heette vanaf 1961 Canfali, het nieuwe heet nu Villa Venecia.

Bronnen: Histobenidorm (F. Amillo Alegre), 2022 · Juan-José Chiner Vives (red.), Los hoteles del paraíso 1954–1964, 2005

1955 tot 1965

Les Dunes en een slogan

Kamers rond 1961

61

Slogan

1965

Hotel Les Dunes aan de Playa de Levante dateert volgens de hotelcatalogus van het stadsarchief uit 1955; al in 1956 waren er plannen voor een uitbreiding. Rond 1961 had het 61 kamers en viel het in de Primera A, een latere folder noemt 110 kamers, een zwembad en twee bars. Het was een van de twaalf hotels die in 1961/62 het hele jaar open waren.

In 1965 werd in Les Dunes de nieuwe slogan van de stad gepresenteerd: “El sol pasa el invierno en Benidorm y la brisa el verano”, de zon brengt de winter door in Benidorm en de bries de zomer. Daarna dook hij ook op in hotelfolders. Met de Costa del Sol, die een sterk gelijkende slogan gebruikte, ontstond meteen wrijving.

Bronnen: Juan-José Chiner Vives (red.), Los hoteles del paraíso 1954–1964, 2005

jaren 50/60

Zwembad, lift, airco

Eerste hotelzwembad

Hotel Victoria

Lift volgens folder

Áncora, Agir, Montesol

De eerste hotels werkten zonder openbaar water- en rioolnet, de was werd met de hand gedaan, er werd gekookt op hout- of kolenfornuizen. Dus pakten de folders van de jaren 60 uit met elke vooruitgang: het Áncora met lift en televisiesalon, Agir en Montesol met lift, Costablanca en Glasor met airco. Het Glasor had een zoetwaterzwembad alleen voor hotelgasten.

Het eerste hotelzwembad had Hotel Victoria, aangelegd in een vroeger irrigatiebassin. Bakelieten telefoons en hoog aan de muur hangende stortbakken golden als het nieuwste comfort. Sommige hotels lieten hun logo op servies en bestek zetten, naar het voorbeeld van de passagiersschepen waarop veel Benidormers hadden gevaren.

Bronnen: Juan-José Chiner Vives (red.), Los hoteles del paraíso 1954–1964, 2005 · Histobenidorm (F. Amillo Alegre), 2013

tot 1968/69

Primera A in plaats van sterren

Categorieën tot 1968/69

Lujo, 1ª A, 1ª B, 2ª, 3ª

1962

32 hotels, 20 pensions

Tot eind jaren 60 kregen Spaanse hotels geen sterren, maar categorieën: Lujo, Primera A, Primera B, Segunda en Tercera, met eigen klassen voor pensions. Toevoegingen als “Gran”, “Real” of “Imperial” mochten alleen luxehotels dragen. In Benidorm voldeed daar rond 1965 maar één hotel aan: het Gran Hotel Delfín.

Een ongedateerde hoteltabel, waarschijnlijk uit 1961, noemt 22 hotels met samen zo'n 800 kamers. In 1962 telde Vicente Sarrión in zijn afstudeerscriptie aan de Universiteit van Murcia 32 hotels en 20 pensions met 2.710 bedden. Een verordening van juli 1968 voerde de sterren in; volgens de hotelcatalogus werden de hotels in 1969 opnieuw ingedeeld, het Delfín kreeg er vijf.

Gran Delfín →

Bronnen: Juan-José Chiner Vives (red.), Los hoteles del paraíso 1954–1964, 2005 · Astrolabio (J. Díaz Ortuño), 2012 · Histobenidorm (F. Amillo Alegre), 2015

1963 tot 2025

Gran Hotel Delfín: het enige luxehotel

Opening

20 juli 1963

Architect

José María Garma Zubizarreta

Sloop

vanaf maart 2025

Eind 1957 kocht frescoschilder Felipe Pastor met partners 11.635 vierkante meter aan de westkant van Poniente. Een eerste project met zo'n 150 tweepersoonskamers werd in 1958 goedgekeurd, maar nooit gebouwd. Gebouwd werd een laag gebouw met drie verdiepingen en een zwembad van olympische afmetingen, ontworpen door José María Garma Zubizarreta. Op 20 juli 1963 ging het hotel open; de hotelcatalogus van het stadsarchief noemt afwijkend 1960–61.

Rond 1965 adverteerde het Delfín met 150 luxekamers, airco, dameskapper, tennisbaan en twee restaurants; onder dezelfde leiding stond Hotel Carlton in Madrid. In maart 2025 begon de sloop. Op zijn plek verrijst de Gran Delfín, op de vroegere tennisbanen staat al de Delfín Tower.

Gran Delfín →Delfín Tower →

Bronnen: Histobenidorm (F. Amillo Alegre), 2015 · Juan-José Chiner Vives (red.), Los hoteles del paraíso 1954–1964, 2005 · Alicante Plaza, 2025

1970 tot 1973

De hotelfabrieken

Hotel Presidente

470 plaatsen

Hotel Diplomatic

350 plaatsen

Met de grote chartertoestellen op luchthaven El Altet begon in 1970 een nieuwe schaal. In korte tijd verrezen hotels met honderden bedden, toen “hotelfabrieken” genoemd. Als typisch voorbeeld toont architect Juan-José Chiner Vives Hotel Pueblo, een hoge toren met lage bijgebouwen. Advertenties prezen in 1970/71 het Presidente aan de Avenida de Filipinas aan met 470 en het Diplomatic met 350 plaatsen.

In het pretpark Manila Park aan de Playa de Levante was in 1959 het eerste schlagerfestival gehouden. In 1971 stonden er alleen nog ruïnes en palmen, daarna werd op het terrein Hotel Cimbel gebouwd.

Bronnen: Juan-José Chiner Vives, Benidorm. Los orígenes de la ciudad vertical, 2006 · Mª Nieves Higueras López, Benidorm, estudio de su modelo urbanístico (Proyecto Fin de Grado), 2012

1972

Don Pancho: zeezicht voor iedereen

Opening

13 mei 1972

Kamers

256

Architect

Juan Antonio García Solera

In 1969 begonnen de vijf broers Torrubia met de planning; Manuel Torrubia werkte in het toerisme met internationale touroperators. Elke gast moest op zee uitkijken. Het hotel aan de Avenida del Mediterráneo werd ontworpen door de architect Juan Antonio García Solera uit Alicante, die al in de jaren 50 in Benidorm had gebouwd.

Op 13 mei 1972 ging het Don Pancho open met 256 kamers, als een van de eerste viersterrenhotels van de stad. Te gast waren onder anderen Julio Iglesias, Rocío Jurado, Raphael, Camilo Sesto en Celia Cruz. In 2021 kende de architectenkamer van Alicante het hotel de Docomomo-plaquette toe voor modernistische gebouwen. Het is nog altijd van de nazaten van de oprichters.

Bronnen: El Español, 2022 · Alicante Plaza, 2021 · Juan-José Chiner Vives, Benidorm. Los orígenes de la ciudad vertical, 2006

1988 tot 2002

Gran Hotel Bali: 14 jaar tot de opening

Hoogte

186 m

Opening

17 mei 2002

Naast het oudere Hotel Bali van 19 verdiepingen begon bouwondernemer Joaquín Luis Pérez Crespo in 1988 aan een toren aan de westkant van Poniente; het CTBUH noemt 1987 als start van de bouw. Omdat hij zonder banklening bouwde, sleepte de bouw zich 14 jaar voort. Op 17 mei 2002 ging het Gran Hotel Bali open, 186 meter hoog en tot 2007/08 het hoogste gebouw van Spanje.

Gran Hotel Bali →

Bronnen: Wikipedia EN – Gran Hotel Bali · Alicante Plaza, in memoriam 2026 · El Debate, 2026

1989 tot 2002

Hoteltorens rond de millenniumwisseling

Flamingo

1989, 83 m

Flamingo Oasis

2000, 95 m

Meliá Benidorm

526 kamers

Na de hotelfabrieken van de jaren 70 kwam rond de millenniumwisseling een nieuwe golf hoteltorens. Al in 1989 verrees volgens een hoogbouwdatabank het Aparthotel Flamingo, 83 meter hoog. In 2000 volgden het RH Victoria van de Benidormse familieketen RH aan de Vía Emilio Ortuño en het volgens de hoogbouwlijst 95 meter hoge Flamingo Oasis van de keten MedPlaya in de bovenste Rincón de Loix.

Rond 2001/02 kwam daar het Meliá Benidorm aan de Avenida Severo Ochoa bij: twee torens van architect Carlos Gilardi uit Altea, verbonden door een hal met binnentuin, samen 526 kamers. Of het RH Victoria teruggaat op het oude Hotel Victoria met het eerste zwembad van de stad, is niet aangetoond.

Hotel RH Victoria →Hotel Flamingo Oasis →Hotel Meliá Benidorm →

Bronnen: Wikipedia (ES, spiegel) – Hoogste gebouwen van Benidorm · Meliá – Meliá Benidorm · RH Hoteles – RH Victoria & Spa

2014 tot 2026

Nieuwe namen, nieuwe torens

Sandos Benidorm Suites

sinds 2017

Port Benidorm

410 kamers sinds 2026

Veel hotels hebben inmiddels van naam en gezicht gewisseld. Het Flamingo werd in 2014 het Marconfort Benidorm Suites, een themahotel met 200 suites rond de muziek van de jaren 70 tot 90; sinds november 2017 heet het Sandos Benidorm Suites. Hotel Los Dálmatas, gebouwd door Delfín-oprichter Felipe Pastor, ging in 2016 na een verbouwing van € 13 miljoen open als Port Benidorm.

In mei 2026 kwam daar een nieuwbouw van 26 verdiepingen bij, de Sky Tower; het hotel heeft sindsdien 410 kamers, het oude gebouw heet nu Blue Tower. Aan de westkant van Poniente verrijst sinds de sloop van het Gran Hotel Delfín de Gran Delfín, met appartementen en opnieuw een hotel.

Sandos Benidorm Suites →Hotel Port Benidorm →Gran Delfín →

Bronnen: Hosteltur, 2013 · Hosteltur, 2016 · Alicante Plaza, 2026